Firda, gemeente Ameland en Learning Hub Friesland bouwen samen aan een duurzaam Ameland

Ameland heeft als doel om in 2035 fossielvrij te zijn, maar hoe bereik je dat? Daarvoor zijn goed opgeleide installateurs, onderhoudsmonteurs, elektriciens en andere technici nodig. Een sector waarbinnen sterke tekorten zijn. Niet alleen op Ameland, maar internationaal. Daarom is in 2024 het Europese Interreg project NESSIE gestart; een internationale samenwerking tussen Noordzee-eilanden Ameland, Belle Île, Borkum en Samsø. Dit project moet zorgen voor genoeg opgeleid personeel om de EU Green Deal op deze eilanden te behalen.

NESSIE - Firda werkt samen met Gemeente Ameland en Learning Hub Friesland aan een duurzaam Ameland

Goed opgeleid personeel begint met onderwijs. Om Amelands ambitie waar te maken, werken Firda, gemeente Ameland en Learning Hub Friesland samen. De rol van Firda is om twee kortlopende cursussen (Short Advanced Courses) te ontwikkelen: Energiemanagement/opslag en Integraal Bouwen. Daarnaast denkt Firda mee over de vijf strategieën om te komen tot een bekwaam personeelsbestand voor de energietransitie op Ameland:

  1. Recruitment
  2. Short Advanced Courses  
  3. E-Quarter (online leeromgevingen)
  4. Traineeships (stages)
  5. Replicatie en beleidsaanbevelingen 

Ameland als praktijklokaal

Ameland is al goed op weg om haar doelstelling te behalen. Zo rijden er alleen nog maar elektrische bussen op het eiland, zijn er inmiddels twee zonneparken aangelegd, stimuleert de gemeente inwoners actief om te verduurzamen en nog veel meer. Voor studenten van Firda valt hier genoeg te leren en daarom brengen ze met NESSIE meerdere bezoeken aan dit grote praktijklokaal van de energietransitie. ,,Want leren doe je het best in de praktijk”, aldus Roeland Westra, projectleider en docent Energie & Techniek bij Firda. 

NESSIE - Firda werkt samen met Gemeente Ameland en Learning Hub Friesland aan een duurzaam Ameland

Energiemanagement/opslag

De Short Advanced Course Energiemanagement/opslag is ontwikkeld door docent Ruurd Douwe van der Pol en bereidt installateurs voor op het werken met slimme en geïntegreerde duurzame systemen. In deze cursus leren studenten hoe energienetwerken werken, wat de voordelen zijn van slimme netwerken en energiemanagementsystemen, over duurzaamheid en wat voor duurzame projecten Ameland al doet. Dit alles komt aan bod in twee modules: een online Energie Tour en een module over energienetwerken en energiemanagementsystemen.  

Integraal bouwen

Met de cursus Integraal Bouwen leren bouwstudenten hoe je samen met installateurs slimme, duurzame keuzes maakt in duurzaam bouwen en renoveren. ,,Als je bijvoorbeeld luchtdicht wilt bouwen, en je wilt daar een installatie doorheen laten gaan, hoe doe je dat dan? En vooral: hoe zorg je ervoor dat er geen lekken in de isolatie ontstaan? Daarin heb je elkaar nodig”, stelt Maartje Berenschot, docent Bouwtechniek.

Deze cursus richt zich daarom op dat mbo-studenten en beginnend professionals met elkaar leren communiceren. En hoe ze samen met verschillende stakeholders kunnen werken aan een integraal technisch vraagstuk. Daarbij ligt de focus op duurzaam bouwen met milieuvriendelijke materialen en op energie-efficiënte installaties. Dit leren ze aan de hand van drie modules waarin onderwerpen als onderzoek, werkvoorbereiding en samen bouwen aan bod komen. Eén van de opdrachten is het voorbereiden van een nieuwbouwproject: een nieuw, duurzaam KNRM-gebouw op Ameland. Als aftrap brachten acht bouwstudenten van Firda op woensdag 11 februari 2026 een bezoek aan de oude en nieuwe KNRM-loodsen op Ameland. 

NESSIE - Firda werkt samen met Gemeente Ameland en Learning Hub Friesland aan een duurzaam Ameland

Tijdens deze eerste excursie kregen de bouwstudenten antwoord op vragen als: waarom voldeed het oude gebouw niet meer, wat vraagt nieuwbouw van bouwers én installateurs, hoe werkt het nieuwe energiesysteem in de nieuwe loods, hoe is de nieuwe loods gebouwd, wat voor faciliteiten moeten er in de nieuwe loods komen en hoe zijn de wensen ten opzichte van de oude loods hierin verwerkt. Erwin de Boer van gemeente Ameland en Pieter Mosterman – aannemer op Ameland – namen de studenten hier vol enthousiasme in mee.  

Het doel van dit bezoek was om te ontdekken hoe de oude en nieuwe loods functioneren, zodat ze leren om de bouw van een nieuw pand voor te bereiden. In de werkvoorbereiding komen namelijk heel wat stappen kijken. Van materiaalkeuzes tot de keuze van materieel, en van wet- en regelgeving tot planning.  

NESSIE - Firda werkt samen met Gemeente Ameland en Learning Hub Friesland aan een duurzaam Ameland

De opdracht
De komende tien weken hebben de studenten de tijd om de loods ‘bouwgereed’ te maken en met voorstellen te komen om de loods nog duurzamer te maken. Dat vraagt om veel denkwerk én een goede planning. Vooral omdat bouwen op een eiland net wat anders gaat dan aan de vaste wal. Je moet bijvoorbeeld rekening houden met regels voor bouwen in een beschermd natuur- en broedgebied, maar ook aan de ondergrond waarmee je te maken hebt. En niet onbelangrijk: hoe krijg je de materialen op Ameland? Grote machines passen niet op de boot en veel materialen worden aan de vaste wal geproduceerd.  

Om hen op weg te helpen, gaan de studenten nog drie keer naar Ameland. Het tweede bezoek bestaat uit vragen stellen aan aannemer Mosterman, bij het derde bezoek gaan de studenten de KNRM-loods opmeten voor een meerjarenonderhoudsplan en bij het vierde bezoek presenteren ze hun plan.  

Vervolg

In samenwerking met lokale installatie- en bouwbedrijven, gemeente Ameland en Learning Hub Friesland gaat Firda de twee Short Advanced Courses van Firda de komende maanden verder ontwikkelen. De cursussen zorgen ervoor dat toekomstige bouwers en installateurs niet alleen leren over de energietransitie, maar er actief aan meebouwen.  

Kijk voor meer informatie op www.interregnorthsea.eu/nessie 

NESSIE