Samenwerken tussen mbo en hbo: zo doen (en willen) NHL Stenden en Firda dit

Je zult moeten samenwerken om iets voor elkaar te krijgen. Dat zal de trainer zeggen in de kleedkamer, iets verderop, maar het is ook het gevoel en de intentie tijdens deze bijeenkomst in een van de Firda-ruimten van het stadion van SC Cambuur. Afvaardigingen van NHL Stenden en Firda presenteren aan Adnan Tekin (voorzitter MBO Raad) en Maurice Limmen (voorzitter VH) hun gezamenlijke ambities, zoals die ook zijn opgesteld in het Onderwijsakkoord Fryslân.

Van mbo naar hbo
Onder andere de doorstroming vanuit het mbo naar het hbo. Iets waar Carlo Segers zich eerder als bestuurder bij Firda en nu als lid van het college van bestuur bij NHL Stenden zich voor inzet. “We willen soepele leerroutes inrichten, zodat iedereen dezelfde kansen krijgt en iedereen zich zo optimaal mogelijk kan (door)ontwikkelen.”

Om de doorstroming zo soepel mogelijk te laten verlopen, trekken NHL Stenden en Firda samen op. “We hebben gezegd: als je start met je mbo-opleiding zou je binnen zeven jaar je mbo- én hbo-diploma moeten kunnen halen. En met een associate degree binnen vijf jaar. Dat vraagt een hoop afstemming. Binnen een aantal sectoren zijn we al goed op weg. Dat moet de opmaat zijn voor al onze leerwegen. We willen landelijk hierin een voorloper zijn.”

Extra wiskunde
Binnen de sectoren zorg en welzijn, techniek en hotel en leisure bestaan er al soepele en slimme doorstroomroutes. Zoals bij werktuigbouwkunde, waar je het laatste jaar mbo kunt combineren met het eerste jaar hbo – en dus een jaar versnelt. Die route doorloopt Jurgen Westra (21). “Toen ik op het mbo begon, wist ik al dat ik door wilde op het hbo. De voorlichting en begeleiding bestond onder meer uit een speciale doorstroommodule met extra wiskunde.”

Zeker weten had Jurgen met zijn mbo-diploma meteen aan de slag kunnen gaan op de arbeidsmarkt, maar daar vond hij het nog te vroeg voor. “Ik ben nog jong en ga liever aan het werk met nog meer kennis en vaardigheden op zak. Bovendien ben ik nog niet uitgeleerd. Ik was wel op zoek naar een extra uitdaging, maar het is niet voor iedereen weggelegd, denk ik. Je moet wel gemotiveerd zijn.”

Onderwijssysteem
Na haar mbo-diploma bij Firda is Lotte Hudig (21) sinds de zomer eerstejaarsstudent Hotel Management School Leeuwarden. Het idee was om na de havo naar het hbo te gaan, maar ze had – achteraf – eerst het mbo nodig. “De optie om na de havo naar het mbo te gaan, zou meer gecommuniceerd mogen worden. Soms past dat veel beter. Doorleren kan altijd nog.”

En daar is ze nu mee bezig. Normaal gesproken staan er vier jaar voor de bachelor Hotel Management, maar dankzij de doorstroomroute kan Lotte daar een jaar van afsnoepen. “Vier jaar vond ik lang. Dat ik de opleiding verkort kan doen, maakt deze stap voor mij aantrekkelijk. Ik ‘win’ onder meer een halfjaar door een module die ik volgde bij Firda, waarin je al kennismaakt met het onderwijssysteem bij NHL Stenden. Doorstroomroutes houden de vaart erin.”

Een leven lang ontwikkelen
Naast doorstroming, ging het ook over een Leven Lang Ontwikkelen, want met een diploma op zak stopt het leren niet. Zeker niet in de huidige tijd met een snel veranderende arbeidsmarkt. Segers: “Beroepen hebben tegenwoordig een veel snellere doorlooptijd dan vroeger. De ontwikkelingen gaan zo razendsnel. Daar moeten wij als onderwijs in mee. Niet alleen tijdens de stageopdracht van een student, maar ook als bij dat bedrijf een werknemer een cursus of opleiding wil volgen. Ook dan moeten we iets aanbieden dat up-to-date is.”

Segers noemt het een ‘interactief proces’ als het gaat om van elkaar leren. “Beide organisaties hebben hun sterke punten. Waar Firda bijvoorbeeld steengoed in is, is dat ze in contact staan met wel 20.000 bedrijven. Zij zitten zo diep geworteld in de regio: dan kun je gemakkelijker trends ophalen en vervolgens toepassen in het onderwijsaanbod. NHL Stenden loopt bijvoorbeeld weer voorop als het gaat om plastics en digitalisering: onderwerpen die zeer actueel zijn.”

Volop keuzemogelijkheden
Terugblikkend op zijn bezoek zegt Adnan Tekin, voorzitter MBO Raad: “Het is mooi om te zien dat jongeren in Friesland veel opties hebben waaruit ze zelf een keuze kunnen maken die bij hen past.”

“In de politiek klinkt soms dat het wenselijk is dat jongeren zo snel mogelijk de arbeidsmarkt op gaan om bepaalde tekorten op te vangen, in plaats van het bevorderen van doorstroom naar het hbo. Met een mbo-diploma bén je van waarde op de arbeidsmarkt. Vanuit dat perspectief is het misschien logisch. Zeker in tijden van arbeidsmarktkrapte zoekt het kabinet naar manieren om jongeren snel te laten bijdragen aan onze samenleving.”

“Maar in plaats van ambities van mbo-studenten te beperken, moeten we investeren in soepele leerroutes, kansengelijkheid en een robuuste infrastructuur voor een leven lang ontwikkelen. Zo creëren we ruimte voor verschillende manieren van leren en talenten. Geef jongeren die kans, of ze nu kiezen om met een mbo-diploma aan de slag te gaan of via de havo of het mbo hun weg naar het hbo vinden. Want het zijn deze studenten die Nederland draaiende houden en vooruithelpen.”